Affect vs Effect: Karıştırmamanın Basit Yolu

Şunu yazıyorsunuz: "The new schedule will affect / effect everyone." Duraksıyorsunuz. Birini yazıyor, siliyor, ötekini yazıyor, sonra bakmak için yeni bir sekme açıyorsunuz. Tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz, çünkü affect ve effect İngilizcede en çok karıştırılan kelimeler arasındadır. İyi haber şu: tek bir basit kural vakaların yaklaşık %95'ini kapsar. Bu rehber size o kuralı, gerçekten akılda kalan bir hafıza hilesini, çoğu rehberin atladığı nadir istisnaları ve öğrendiğinizi kanıtlamak için kısa bir testi veriyor.

Kısa cevap: affect genellikle "etkilemek" anlamında bir fiil, effect ise genellikle "sonuç" anlamında bir isimdir.

İçindekiler

• Affect ve effect bir bakışta
• RAVEN yöntemi
• "Affect" nasıl kullanılır
• "Effect" nasıl kullanılır
• Çoğu rehberin atladığı istisnalar
• Gerçek durumlarda affect ve effect
• 5 yaygın hata
• Kendinizi sınayın

Affect ve effect bir bakışta

	Affect	Effect
Genellikle...	fiil	isim
Anlamı	etkilemek, değiştirmek	sonuç, netice
Örnek	Lack of sleep affects your memory.	Lack of sleep has a bad effect on your memory.
Hızlı test	Yerine "influence" koyabilir misiniz?	Yerine "result" koyabilir misiniz?

Bir de çok daha seyrek karşılaşacağınız iki nadir kullanım var:

	Kelime	Anlamı	Örnek
Nadir fiil	effect	gerçekleştirmek, meydana getirmek	The union effected a change in the law.
Nadir isim	affect	görünen duygu durumu (psikoloji)	The patient had a flat affect.

RAVEN yöntemi: farkı nasıl hatırlarsınız

Bu konuyu akılda tutan hafıza kancası şu:

Remember: Affect is a Verb, Effect is a Noun.  → RAVEN

RAVEN, "kuzgun" demektir ve cümlenin baş harflerinden oluşur: "Unutmayın: Affect fiildir, Effect isimdir." Yani A-V ve E-N çiftlerini aklınızda tutarsanız yeter.

İki kelime alfabe sırasını da izler: Affect, Effect'ten önce gelir, tıpkı bir action'ın (eylem, fiil) kendi end result'ından (nihai sonuç, isim) önce gerçekleşmesi gibi. Bir şey yaparsanız bu eylem olanları affect eder, öbür uçtan çıkan şey ise effect'tir.

Yer değiştirme testi ikinci güvenlik ağınızdır. Kelimenin yerine şunlardan birini koyun ve hangisinin hâlâ işlediğine bakın:

• "influence" fiil olarak uyuyorsa affect yazın.
• "result" isim olarak uyuyorsa effect yazın.

The rain ___ our plans. → "The rain influenced our plans" işliyor, yani doğrusu affected. The rain had an ___ on our plans. → "an"dan sonra isim gerekir ve "result" bu boşluğa uyuyor, yani doğrusu effect.

Ücretsiz gramer testiyle kendinizi sınayın →

"Affect" nasıl kullanılır

Fiil olarak affect: etkilemek

Affect, bir kişinin ya da şeyin başına gelen bir şeydir. Her zaman bir nesneye, yani etkilenen şeye ihtiyaç duyar.

• The weather affects my mood.
• Smoking affects your lungs.
• The strike will affect thousands of commuters.
• How does social media affect teenagers?
• The new law didn't affect small businesses.

Duygular ve sağlıkla affect

Affect, özellikle duygu ya da sağlıktan söz ederken sık kullanılır:

• The news affected her deeply. (Duygusal olarak etkilendi.)
• The disease affects the nervous system.

Sıfat olarak "affected"

Affected, etkileyici görünmek için fazla çabalayan bir kişiyi ya da bir şeyden etkilenmiş olan bir şeyi de tanımlayabilir:

• He spoke in an affected accent that didn't sound natural. (yapmacık)
• Affected areas were evacuated. (bir şeyden etkilenmiş)

"Effect" nasıl kullanılır

İsim olarak effect: sonuç

Effect sonucu adlandırır. Genellikle the, an, any, no, little, great, positive veya negative kelimelerinden sonra görürsünüz.

• The effect of the medicine was immediate.
• Music has a calming effect on children.
• The new policy had no effect on prices.
• What is the effect of caffeine on sleep?
• The film's effects were stunning.

"Effect" içeren kalıplar

Birçok sabit ifade effect kullanır, bu yüzden bunları bütün hâlinde öğrenmeye değer:

Kalıp	Anlamı	Örnek
take effect	işlemeye veya geçerli olmaya başlamak	The new rules take effect on Monday.
side effect	ek, çoğu zaman istenmeyen sonuç	Drowsiness is a common side effect.
in effect	uygulamada, esasen	The rule is, in effect, a ban.
special effects	film veya video efektleri	The special effects were incredible.
cause and effect	bir eylem ile sonucu arasındaki bağ	There's a clear cause and effect here.
to that effect	bu genel anlamda	He said he was leaving, or words to that effect.

Effect, impact ve result

Effect, impact ve result çoğu zaman birbirine yakındır. Result en tarafsız olanıdır, effect bir şeyin yol açtığı değişimi vurgular, impact ise genellikle daha güçlü ya da daha büyük bir etkiyi akla getirir. Bir sınavda emin değilseniz güvenli isim "effect"tir.

Çoğu rehberin atladığı istisnalar

Basit kural (affect = fiil, effect = isim) zamanın yaklaşık %95'inde doğrudur. Geri kalan %5 şunlardır ve bunları bilmek, "effect yalnızca isim olabilir" düşüncesinin neden tam doğru olmadığını açıklar.

Fiil olarak effect: meydana getirmek

Fiil olarak effect, "bir şeyin gerçekleşmesini sağlamak" demektir ve genellikle change, reform, a transformation veya a cure gibi kelimelerle kullanılır. Resmî bir kullanımdır ve oldukça nadirdir.

• The protesters wanted to effect change in government.
• The new CEO effected a complete restructuring of the company.

Fark incedir: affect change, değişimi etkilemek anlamına gelirken, effect change değişimi gerçekten yaratmak demektir. Bu anlama ihtiyacınız olup olmadığından emin değilseniz, büyük olasılıkla aradığınız affect'tir.

İsim olarak affect: duygusal ifade

Psikolojide affect (vurgu ilk hecede: AF-ekt), bir kişinin sergilediği duygu için kullanılan bir isimdir.

• The patient showed a flat affect during the interview.
• Therapists study how affect changes over time.

Bunu ders kitaplarında ve klinik yazılarda görürsünüz. Gündelik konuşmada görmezden gelebilirsiniz.

Gerçek durumlarda affect ve effect

İşte (e-posta): The delay will affect our delivery date. ✓ The delay will have a serious effect on our delivery date. ✓

Okulda veya akademik yazıda: Researchers studied how sleep affects memory. ✓ The study found a significant effect of sleep on memory. ✓

Sağlık ve tıpta: This medication may affect your balance. ✓ Dizziness is a possible side effect. ✓

Günlük konuşmada: Coffee doesn't affect me at all. ✓ Coffee has no effect on me. ✓

Örüntüye dikkat edin: fiil cümleleri affect, isim cümleleri (a, no, the veya significant ile) effect kullanır. Her çiftteki iki cümle de aynı şeyi söyler.

5 yaygın hata (ve nasıl düzeltilir)

1. The weather effected our plans. → The weather affected our plans. ("Etkiledi" anlamında bir fiile ihtiyacınız var.)
2. The medicine had a positive affect. → The medicine had a positive effect. ("a positive"den sonra isim gerekir.)
3. What is the affect of social media on teens? → What is the effect of social media on teens? ("The ... of" bir isim alır.)
4. Noise can negatively effect sleep. → Noise can negatively affect sleep. ("Negatively" burada bir fiili niteler.)
5. The new rule will have an affect on everyone. → The new rule will have an effect on everyone. ("have an ___" bir isim alır.)

Hatırlanacak bir örüntü: have an effect on, affect ise edatsız. Bir şeyi doğrudan affect edersiniz ("on" yok), ama o şey üzerinde bir effect yaratırsınız (have an effect on).

Kendinizi sınayın: 6 hızlı soru

Her boşluğu affect veya effect ile (doğru biçimde) doldurun. Cevaplar hemen aşağıda.

1. Lack of exercise can ______ your health.
2. The medicine had no ______ on his headache.
3. How will the new tax ______ small businesses?
4. The new law takes ______ next month.
5. Loud music can have a negative ______ on concentration.
6. Her sad story really ______ me.

Cevaplar:

1. affect (fiil: etkilemek)
2. effect (isim: sonuç, "no"dan sonra)
3. affect (fiil: etkilemek)
4. effect (isim: "take effect" kalıbının parçası)
5. effect (isim: "a negative"den sonra)
6. affected (fiil, geçmiş zaman: duygusal olarak etkilemek)

5 veya 6 mı yaptınız? Konuyu çözmüşsünüz. 3 veya 4 mü yaptınız? RAVEN yöntemini yeniden okuyup tekrar deneyin. Hangisi olursa olsun, pekiştirmenin en iyi yolu gerçek test soruları çözmektir.

Gramer testlerini çözün →

Kısa özet

• Affect = genellikle fiil, anlamı etkilemek.
• Effect = genellikle isim, anlamı sonuç.
• RAVEN'ı hatırlayın: Affect is a Verb, Effect is a Noun.
• Nadir istisnalar: fiil olarak effect "meydana getirmek" demektir, isim olarak affect ise bir psikoloji terimidir.

Öğrenmeye devam edin

• Benzer görünen bir başka kelime çifti: Its vs It's: Bir Daha Nasıl Karıştırmazsınız
• Tüm gramer konularını ücretsiz gramer testleriyle pekiştirin
• Nerede olduğunuzdan emin değil misiniz? Ücretsiz seviye testini çözün